usika

Tradizioen aniztasuna

Hendaia, Hondarribia eta Irun hirietan burutuko den Bidasoafolk jaialdiak bosgarren ekimena burutuko du abuztuaren 19tik 21era, hiru egunetan zehar Karibe, Kantauri, Atlantiko eta Mediterraneo itsasertzeko doinuak Txingudi badiaren inguruan bat egingo dutela. Hiru herrietan izango diren kontzertuen bitartez, eta euskal kultura abiapuntu hartuta, publikoari urrutiko lurretara eramango duen bidaia proposatzen zaio, Eliades Ochoa kubatarra, doinu kurdoak jorratzen dituen Miço Kendes, Portugaleko Carla Pires eta Quadrilha, Mediterraneoko musikak eskaintzen dituen Luis Paniagua, bere jatorrien bila dabilen Gabriel Yacoub, La volée d’Castor kanadiarrak eta kultura euskalduna eta gaskoiniarra uztartzen dituen Xarnege taldeak egitarauan tartekatuko baitira. Iragarritako agerraldiez gain, zenbait artisten topaketak edo inprobisazioak eta ‘after hours’ saioak izango dira, hurrenez hurren, Hondarribiako Banako eta Irungo Palace ostatuetan.
Hendaian burutuko dira lehen egunean izango diren bi ekitaldiak, lehena Abbadiako gazteluan eta bigarrena Beltzenia pilotalekuan. Jaialdia inauguratuko duen ekitaldian Miço Kendes eta Siria eta Kurdistaneko musikariekin osatutako taldea izango dira protagonistak. Kendesek tradizio kurdoaren inguruan egindako lanaren ondorioz, ehundaka kantu bildu zituen eta horietako batzuk berak musikatutako poema garaikideekin tartekatu zituen Memê Alan diskoan.
Parisko Gabriel Yacouben saioarekin hasiko da lehen eguneko bigarren ekialdia non, Alan Stivellekin ibili zen lehenik eta, ondoren, Malicorne talde ospetsua sortutako gitarra jolea, bere ibilbide oparoan eskuratutako esperientziak eta abentura musikalaz zein gizatiarraz baliatuko den. Hainbat disko argitaratu ondoren, zuzenean grabatutako Je vois venir... lan bikoitza kaleratu zuen 2004an berak sortutako Le Roseau ekoiztetxearekin. Quebeceko La volée d’Castors taldearekin bukatuko da Beltzania frontoian izango den kontzertua. Doinu indartsuen bidez dantzarako gonbitea egiten duen seikoteak, bibolina, akordeoiak, gitarrak, mandolina, bajua, pianoa eta perkusioak erabiltzen ditu erritmoen eztanda gauzatzeko.

Mediterraneotik Karibera

Hondarribian burutuko dira 20rako iragartzen dituzten bi kontzertuak eta Carlos V. paradorrean izango den lehen ekitaldian Luis Paniagua izango da protagonista nagusia. Konpositore madrildarra ekialdeko zein mendebaldeko kulturetan oinarritu da musika garaikidea eta unibertsala sortzeko, bere ibilbide emankorrean ohiko hari zein perkusio instrumentuak lantzeaz gain, sitar, pipa (laute txinarra) edo Antzinako Mediterraneoko lira jotzen ikasi eta mendebaldeko musika tresnekin uztartzen saiatu baita.
Bi estilo desberdin nagusituko dira Hondarribiako Gipuzkoa plazan izango den kontzertu nagusian, Xarnege taldea eta Eliades Ochoa eta Cuarteto Patria izango baitira taula gainean. Musikari euskaldun eta gaskoniarrekin osatutako boskoteak tradiziozko doinuetan osatutako errepertorioa eskainiko du, branleak, gabotak, jauziak, segidak, polkak, rondeus, mutchikoak edo balsak tartekatzen baitituzte, modu gaskoi eta euskaldunaz moldatu eta interpretatuaz, bi kulturetan agertzen diren doinuei garrantzi berezia ematen dietelako.
Eliades Ochoa gitarrajoleak eskainiko duen kontzertuarekin borobilduko da 20ko egitaraua, saio horretan 1939an sortutako Cuatro Patria taldea ere izango delarik. Ekitaldian, elkarlanean burututako 20 urteko ibilbidearen emaitza eskaintzeaz gain, Sublime ilusión deituriko azken diskoko abestiak tartekatuko dituzte, non Kubako ekialdeko doinu zaharberrituak nagusitzen diren bildutako 15 kantetan, boleroak, guarachak edo tangoak tarteko. Ahots erakargarria izateaz gain, Eliades Ochoa oso ezaguna da jotzen duen musika tresna bereziagatik, gitarra edo tresaren hibridoa alegia, tarteka gitarraren doinua ateratzeko ahalbideratzen duelako eta tresarena besteetan. Horrez gain, bongoak, kontrabajua, marakak, gitarra eta ahotsarekin osatzen da taldea.
Ivan Drever eskoziarrak Hondarribiako Banako aretoan eskainiko duen ekitaldiarekin hasiko dira azken eguneko kontzertuak. Gaur egun Kaliforniako Celtic Fusion dantza konpainiarentzako konposatu eta jotzen duen musikariak, Knowe O’Deil eta Wolfstone taldeetan zein bakarkako ibilbidea egin du, azken arlo honen emaitza hiru KD-tan erregistratuta duelarik. Tradition deiturikoan, Dreverentzat erakargarriak diren folk doinuak tartekatzen baziren, Long December Nighten Duncan Chisholm taldekide duela zuzenean grabatutakoa da eta 2004an kaleratutako Waterfront deiturikoan 12 abesti eta melodia biltzen dira, hain zuzen, Hondarribian, Estatu espainiarrean eta Danimarkan emango dituen kontzertuetan eskainiko dituenak.

Gau portugaldarra

Portugal Gaua deitu diote antolatzaileek aurtengo Bidasoafolk egitasmoari bukaera emango dion kontzertuari, bertan fadoak abesten dituen Carla Pires eta doinu tradizionalak eskaintzen dituen Quadrilha taldea izango baitira protagonistak. Antzezle eta abeslaria den Carla Piresek, Amália musikalean eman zituen lehen urratsak eta izen berarekin sortutako boskotearekin argitaratu zuen 2002an O fado em concerto deituriko diskoa. Aurtengo ekainean bakarka egindako Ilha do meu fado lehen lana kaleratu du, non Custódio Costelo, José Manuel Neto, Mário Pacheco, Paulo Parreira eta Luís Pontes izan diren gitarra jole eta Ricardo Cruz kontrabaju jolea. Diskoan Vitorino, Paulo de Carvalho, Caetano Veloso, Zeca Medeiros, Zeca Afonso, Mário Pacheco eta fadoak sortzen dituzten beste zenbait egileen 12 abesti tartekatzen dira.
Sebastião Antunesek 1991n sortutako Quadrilha taldeak egitura errazetan oinarritzen du bere errepertorioa, hain zuzen, bere kantuetan jorratzen dituen gaien antzera. Antunesek Portugaleko tradizioko egiturak zenbait soinu zeltiarrekin uztartzen ahalegindu zen hasieran, herri musika gazteenei helarazteko asmoarekin. Bere kantuak sentimentuz beterik daude, hala nola, marinelak eta beraien siniskerak, nekazariak eta euren elezaharrak edo sutondoan, ilargipean edo gau erakargarrietan kontantutako istorioak. Doinu liluragarrien artean, ahotsa, bibolina, kontzertina eta xirulak nabarmentzen dira eta oinarri erritmiko indartsuaz baliatuz, aspaldiko eta gaur eguneko melodiak eta pop erritmoetan sorburua dutenak nahasten ahalegintzen da.

Teatro | Música | Danza | Zona Abierta | Opinión | Agenda |
Conócenos | Suscríbete | Contacta | Buscador | Números Anteriores