usika

Errusiako doinuak nagusi Lapurdin

Uda amaierako musika hitzordua burutuko da aurten ere Lapurdiko zenbait herritan, bere 43. ekitaldia beteko baitu Musique en Côte Basque ekimenak, non lehen mailako musikarien saio erakargarriak eskainiko diren. Iraialaren 1ean hasi eta 12ra arte luzatuko den ekimena ‘Betiereko Errusia...’ (‘Éternelle Russie...’) izenburupean eratutako egitaraua eskainiko du, ekialdeko herrialde horrek Euskal kostaldearekin duen harremana aspaldikoa baita. Aurten San Petersburgoko Orkestra Sinfonikoak eta Dimitri Makhtin, Nikolaï Lugansky eta beste zenbait musikarik, kutsu errusiarra emango diote ekimenari.

Aurtengo Musique en Côte Basque jaialdiaren antolatzaileek Errusia eta Euskal Kostaldeak historikoki dituzten harremanak gogorarazteko ahalegina egin dute, bien arteko lorturak “ofizialak baino gehiago gizatiarrak eta ekonomikoak baino gehiago artistikoak baitira” ekimenaren presidentea den Jean Michel Barateren esanetan. Aspaldiko adiskidetasuna Frantziako Bigarren Inperio garaian abiatu zen, Errusiako aristokratak Biarritzera joaten hasi zirenean, alegia; areagotu egin ziren 1917tik aurrera, sendi inperialak bertara joateko ohitura hartu zuenean eta gehiago sakondu zituen Igor Stravinskyk Petrouchka suitearen piano bertsioa bertan konposatu baitzuen.
Ekimen berrirako prestatutako egitaraua ohiko Alegera Mezarekin (Messe des Corsaires) irailaren lehen egunean hasiko da Donibane Loizuneko elizan. Saio horrekin Lapurdiko abesbatzak omenduko dira, agerraldian Biarritzeko Kantariak, Ensemble Vocal de la Côte Basque, Ziburuko eta Azkaineko Parrokiko Abesbatzak, Donibane Loizuneko Chorale de l’Arin Luzien, Chorale Arpége, Schola Cantorum Donibane, Goraki eta Belza Gorria abezbatzak kantari izango direlarik Bernard Charriez zuzendariaren aginduetara. Jesús Martín Moro organu nagusiarekin delarik, Jean-Marie Eyharts izango da abesbatza organuarekin, Jesús Zubeldia txirularekin eta Andoni Zubeldia txalapartarekin. Saioko partaidetza Xan Oficialdeguy tenorra eta Ramuntxo Zubeldia bajuarekin osatuko da.

Ravelen orkestazioa

Alexandre Dmitrievek zuzentzen duen San Petersburgoko Orkestra Sinfonikoak jasoko du hurrengo bi egunetako protagonismoa. 1931. urtean sortutako taldeak goi mailako musikariak biltzen ditu bere baitan eta bere ezaugarri nagusiak sonoritatea, interpretazioetan erakutsitako indarra eta tinbre aberastasuna dira. Azkenengo 25 urtetan taldeak Dmitriev maisua du zuzendari nagusia. Dmitrevek agerian utzi du ikerketa artistikoa egiteko duen gaitasuna eta lan hori baliogarria izan da okestraren doitasuna lortzeko.
Orkestra errusiarrak irailaren 2an Biarritzeko Gare du Midi aretoan eskainiko duen saioan Rimski-Korsakoven Sheherezade eta Txaikovskiren 6. Sinfonia Si Minorrean, Op. 74, ‘Patetikoa’ lanak eskainiko ditu. Hurrengo egunean Donibane Loizuneko Jai Alai pilotalekuan izango dira Dimitri Makhtin bibolinjolearekin batera, saio horretan Berliozen Kortsarioaren Obertura, Op. 21, Txaikovskiren Kontzertua Bibolin eta Orkestrarako, Op. 35 Re Maiorrean eta Moussorgskik konposatu eta Maurice Ravelek orkestatutako Erakusketa bateko koadroak eskainiko dituzte.
Musika talde erraldoien agerraldiak Bordele-Akitaniako Orkestra Sinfonikoak esakiniko duen saiorekin osatuko dira. Tatsuya Shimono maisuak zuzentzen duen taldea jaialdiaren azken egunean ariko da Donibane Loizuneko elizako eszenarioan, Nicolas Angelich pianojolea bakarlari lanetan dela.

Txaikovskiren lanak

Estatu Batuetan jaiotako Angelich musikaria iaz ere jaialdi lapurtarrean izan zen eta zaletuek gogoan dute oriandik irailaren 11n emandako saio lazgarria. Shimono gazteak, bestalde, agerian uzti zuen orkestra zuzentzeko duen gaitasuna Besançon hirian, bertan jokatzen den Zuzendari Gazteen Nazioarteko Lehiaketako lehen saria eskuratu baitzuen 2001eko irailean.
Bordeleko orkestrak Txaikovskiren lanekin osatuko du agerraldia. Aurreneko ekitaldian Lehen Sinfonia Sol Minorrean ‘Neguko ametsak’ Op. 13a eskainiko dute eta etenaldiaren ondoren Lehen Kontzertua Piano eta Orkestrarako Op, 23 Si Bemol Minorrean joko dute.
Organo doinuak nagusituko dira irailaren 4an Donibane Loizuneko elizan, Biarritzen jaio eta hogei urtez Passyko Notre Dame de Grâceko titularra izan zen Raphaël Tambyeff musikariaren ekitaldia izango baita. Egun irakaslea eta Radio Franceko bakarlaria den Tambyeffek, ‘Musika eskaintza’ izenburua duen ekitaldian Marchand, Gigout, Glazounov, Mendelssohn eta Dupre konposagileen lanak joko ditu.

Eliza ortodoxoa

Errusia eta herrialde horretako doinuak gogorarazteko asmoa duen jaialdian, ezinbestekoa zen bertako eliz doinuak jorratzen dituen abesbatza egitarauan tartekatzea, are gehiago kolonia errusiarrak XIX. mendearen bukaeran eliza eraiki zuelako Biarritzen erdialdean. Presentzia hori azpimarratzeko Musique en Côte Basque jaialdiko antolatzaileek Moskuko Choeur de l’Église du Signe gonbitatu dute eta talde hori Urruñako elizan izango da Irailaren 10ean.
Saio horretako lehen aldean eliz doinuak eskaintzeko asmoa badute, bigarrenean doinu herrikoiak eta folkorikoak eskainiko dituzte. Eliz musika errusiarrak kanon zehatzak jarraitzen ditu eta ezezaguna gertatzen bada ere, urruti, betiereko, geldirik eta iraunkorra den mundua dakar gogora.
Ohikoa denez bakarkako eta ganbara taldeen bizpahiru kontzertu egitaruan tartekatu dituzte, esaterako Nikolaï Lugansky pianojoleak irailaren 4an eskainiko duena. Moskun jaiotako birtuosoak sari ugari eskuratu eta hainbat disko argitaratu ditu 1990ean Londonen estreineko ekitadia eskaini zuenetik. Ziburuko elizan emango duen kontzertuan Mozart, Beethoven, Prokofiev eta Chopinen lanak eskainiko ditu.
Dimitri Makhtin bibolinjolea, Alexandre Kniazev biolontxelojolea eta Boris Berezovski pianojoleak osatzen duten hirukoa izango da irailaren 5eko saioaren protagonsita. Musikari errusiarrek hainbat ekitalditan izan dira elkarrekin eta Azkaineko elizan emango duten kontzertuan Mendelssohnen 1. Trioa Re Minorrean, Op. 49 Piano, Bibolin eta Biolontxeloarentzat eta Txaikovskiren Trioa Piano, Bibolin eta Biolontxeloarentzat la Minorrean, Op. 50 lanak joko dituzte.
Angeluko Saint Leon elizan izango da berriro Alexandre Kniazev hurrengo egunean, saio horretan bere garaiko musikarien artean naturaltasun osoz ohorezko tokia eskuratu duen Brigitte Engerer pianojolearekin batera. Ekitaldia Stravinskiren Suite italiarra Biolontxelo eta Pianorako obrarekin abiatu, Rachmaninoven Sonata Biolontxelo eta Pianorako Sol Minorrean jarraitu eta Shostakovitxen Sonata Biolontxelo eta Pianorako Re Minorrean lanarekin bukatuko da.

Hari laukotea eta pianoa

1990ean Lyongo Kontserbatorioan sortutako Quartuor Debussy taldearen txanda izango da irailaren 7an, Berezovski pianojolearekin batera eskainiko baitu eguneko kontzertu nagusia. Baionako katedraleko klaustroan izango den saioan Deussyren Hari Laukotea Sol Minorrean, Op. 10 eta Shostakovitxen Boskotea Piano eta Harientzat Sol Minorrean, Op. 57 lanak eskainiko dituzte.
Uzbekistanen jaio eta Frantzian bizi den Mikaïl Rudy pianojoleak osatuko du jaialdiko egitaraua, irailaren 11n esakiniko duen kontzertuarkin. 1986an eta 1992an jailadian izan zen musikariak Prokofieven 7. Preludioa Do Maiorrean, Op. 12 eta Romeo eta Julieta, Op. 75; Moussorgskiren Erakusketa bateko koadroak eta Chopinen 24 Preludio obrekin burutuko du bere ekitaldia.

ŒÉterenelle Russie...¹

Pour sa quarante troisième édition, Musique en Côte Basque, consacre sa programmation à la Russie. Elle ne cède en rien ainsi à un phénomène de mode, à un besoin d’exotisme, voire à un manque d’imagination qui ferait la ferait se tourner vers un stéréotype thématique facile, puisque riche et foisonnant.

Teatro | Música | Danza | Audiovisuales | Zona Abierta | Agenda
Conócenos | Suscríbete | Contacta | Buscador | Números Anteriores